Sendikalarda Hayat Belirtileri(mi?) – Mehmet Akyol

0

SENDİKALARDA HAYAT BELİRTİLERİ(Mİ?) – Mehmet AKYOL

 

Yeni 6356 sayılı “Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi” kanunu çıktıktan sonra epeyi eleştirilere konu oldu. Ancak kanun uygulanmaya başlandıktan sonra eleştirilerin ardı arkası kesildi. Kuşkusuz bunda getirilen eleştirilerin büyük bir çoğunluğunun haklı olması ve hayat tarafından doğrulanmasının büyük bir payı var. Gene de bugün gelinen noktada sendikalar ve işçiler ne durumda diye dönüp bir bakmakta yarar var.

 

 

Özellikle geçen Kasım ayında yürürlüğe giren e-devlet üzerinden üye olma konusu bir gözden geçirmeyi hak etmekte. Yeni kanun sendikalara üye olması noter zorunluluğundan çıkarıp, her çalışanın İnternet ortamında zahmetsizce üye olmayı getirmesi hemen hemen tek olumlu nokta olarak değerlendirilmişti. Her ne kadar bu konuda yeterli tecrübeler ortaya çıkmamışsa da ilk veriler yapılan değerlendirmeleri doğrulamakta.

 

Üye sayıları artıyor

 

Sendikaların üye sayılarında ki gelişme dikkate alındığında adeta sendikalarda cılız da olsa bir hayat belirtilerini görmek mümkün. En son Ocak ayı sonunda açıklanan işçi sendikaları üye sayılarına bakıldığında yıllardır ilk defa sendikaların azda olsa üye sayılarını arttırdıklarını görmek mümkün. Buna göre sendika üyelerinin sayısı son altı ay içerisinde 64.000 gibi azımsanmayacak kadar artarak 1.096.540 ulaşmış durumda.

 

Noter zorunluluğun kalkmasını buna ne kadar etki ettiğini görmek için Ocak 2013 ila Temmuz 2013 arası altı aylık gelişme ile bu karşılaştırıldığında daha da ilginç bir tablo ortaya çıkmakta. Bu süre içerisinde gene üye sayısında 30.000 civarında bir artış olduğu dikkate alınırsa, noter zorunluluğunun kalkmasının önemli bir ivme ortaya çıkardığı görülür. Üstelik son altı ayın sadece son üç ayında e-devlet üzerinde üye olmak mümkündü.

 

Şimdi sorulması gereken konu bu gelişmenin nasıl bir evrim geçirebileceği. Üç konfederasyona genel olarak bakıldığında oran olarak en fazla artışın DİSK te olduğu görülür. Üye sayısını son altı ayda 7500 arttıran DİSK üye sayısını 110.595 e çıkardı. Onu 12.000 civarında üye artışı ile 188.596 ya ulaşan Hak-İş izlemekte. En fazla üyeye sahip Türk-İş ise 43.000 artışla 759.710 üyeye ulaştı.

 

DİSK e bağlı Sosyal-İş ve Birleşik Metal-İş te üye artışları dikkati çekerken, Hak-İş te Hizmet-İş önemli bir çıkış yaşamış. Türk-İş te ise Petrol-İş, Yol-İş, Teksif, Tes-İş, Hava-İş gibi sendikalarda göze batan artışlar var. Üye sayısı azalan Tek Gıda-İş gibi sendikalarda var. Ancak genelde üye artışlarının birbirlerine yakın oranlarda olduğunu söylemek mümkün. Başka bir deyişle yeni uygulama hemen hemen tüm sendikalara yaramış gibi gözükmekte.

 

Bu gidişi değiştirebilecek iki önemli etken bulunuyor. Her şeyden önce yeni uygulama ile başlayan akım bir müddet sonra yavaşlar veya durur mu sorusuna cevap vermek henüz mümkün değil. Diğer bir etken ise çalışanların sayısı. Son altı ayda 2500 gibi çok azda olsa azalarak 11.600.000 ne gerileyen sigortalı çalışanların sayısının içinde bulunduğumuz dönemde daha da azalması bekleniyor. Hem ekonomik büyümenin yerini küçülmeye bırakması, hem de sigortalı çalıştırma eğiliminin işverenler arasında zayıflaması, sigortalı işçi sayısını azaltacaktır.

 

Sendika üyelerinin sayısı konusunda geçmiş döneme göre daha sağlıklı bir değerlendirme yapmak bu yeni uygulama ile mümkün hale geldi. En son 2009 yılında bakanlık verilerine göre 5.5 milyon çalışan ve 3.2 milyon sendika üyesi bulunmaktaydı. Bu neredeyse &60 gibi uçuk bir oranda sendikalaşma anlamına gelmekteydi. Oysa SGK verilerine göre sigortalı işçi sayısı ayni yıl 8.8 Milyon civarında idi. Daha sonrası için bunun gibi resmi bir veri yok

 

2013 yılında yeni kanun ile SGK verilerine göre Ocak ayı sonunda sigortalı işçi sayısı 10.881.618, sendika üyesi ise 1.001.671 olarak açıklandı. Yani sendikalaşma oranı %9.21 oldu. Temmuz 2013 te ise sendikalaşma oranı %8.88 ye geriledi. Ocak 2014 rakamlarına göre ise sendikalaşma oranı % 9.45.

 

Sorunlar yığılıyor

 

Ancak bu verilerinde sadece gerçekliğin bir yüzü olduğunu unutmamak gerekir. Resmi kaynaklar bile milyonlarca işçinin sigortasız çalıştığının altını çiziyor. SGK tarafından yapılan bir incelemeye göre çalışanların sayısı en az 14 milyon civarında. Yeni kanun bir hamlede bu milyonlarca sigortasız çalışana sendikaların kapılarını kapamakta.

 

Kanunun uygulamasının sendikalar açısından ortaya çıkardığı en büyük sorun ise işkolu belirlemesi. Sigortalı olarak çalışan bir işçi, sadece işyeri hangi işkolunda ise o işkolunda ki sendikalardan birine üye olabilmekte. Bunun sonucu olarak örneğin Turizm işkolunda bir otelde çalışan işçi, işyeri hizmet işkolunda bildirildiğinden kendi işkolunda ki bir sendikaya üye olamamakta.

 

Bunun en çarpık örneğini DİSK e bağlı Devrimci Sağlık-İş sendikası yaşamakta. Sendikanın kendi kayıtlarına göre üye sayısı 7.899 iken bakanlığın açıklamasında 1.178 olarak tespit edilmekte. Sendikanın pek çok işyerinde taşeron hizmeti veren işyerlerinde çalışan işçilerinin sağlık işkolunda olduğunu Mahkeme kararı ile tespit ettirmesine karşın bakanlık mahkeme kararını hiçe saymakta.

 

Sendika verilerine göre, işkolunda çalışanların %2.81 i bu sendikaya üye, başka bir deyişle işkolu barajını aşarak toplu iş sözleşmesi yapabilecek durumda. Oysa bakanlık verilerine göre üye oranı % 0.43, yani barajı aşamamakta.

 

Karşılaşılan diğer bir sorun ise, e-devlet üzerinden üye olmak için e-şifereye ihtiyaç duyulması ve işçiler arasında İnternet kullanımının toplum ortalamasının altında olması. Bütün e-devleti kullananların sayısı 15 milyon civarında, başka bir deyişle işçilerin büyük bir çoğunluğu e-devletten uzak. Sendikaların küçükte olsa bu engelleri ortadan kaldırmak için neler yaptıkları henüz bilinmiyor. Ama bu engeli ciddiye alarak gerekli önlemleri almayı ihmal etmemeleri gerekli.

 

Çalışanlar açısından önemli bir konu ise sendika üyeliğinin işveren tarafından bilinip bilinmemesi. Sendika üyeliğinin hala bir suçmuş gibi algılandığı toplumuzda, bu konu hassasiyetini korumaya devam etmekte. Mevcut mevzuata göre işveren hangi işçisinin sendika üyesi olduğunu bilemez. Ancak bu verilerin ne kadar güvenilir korunduğu ayrı bir tartışma konusu.

 

Bizzat Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kurulu tarafından hazırlanan ve sadece sonuç bölümü açıklanan rapora göre bir güvenlikten bahsetmek mümkün değil. Bugüne kadar sendikalara bu konuda bir sorun yansımadı. Ancak sendikaların böylesine bir tehlikeye karşı duyarlı olması ve veri güvenliğinin sağlanması içinde çaba göstermesi, en azından işçilerin güvenini kazanmaları açısından zorunlu.

 

Sonuç

 

DİSK tarafından yapılan bir inceleme, 2009 Ocak istatistiğine göre 52 sendika toplu iş sözleşmesi yapabilirken, yeni yasa ve yeni baraj sisteminin uygulanması ile birlikte, toplu iş sözleşmesi yapabilen sendika sayısının 23’e kadar düşebilecek. Sendikaların yeni uygulama ile üye sayılarını önemli oranda arttırmazlarsa bu öngörü gerçeğe dönüşecek.

 

Öte yandan bağımsız sendikaların bu şartların değişmemesi halinde barajı aşabilecek bir konuma gelmeleri pek mümkün görülmemekte. Yeni liberal politikalar çerçevesinde sermaye önündeki tüm engelleri kaldırmayı marifet bilen siyasi iktidarın değişmemesi halinde kanunun sendikalara getirdiği Dünyanın hiçbir ülkesinde görülmeyen sınırlamaların kalkması da gündeme gelmeyecek.

 

Bu durum kaçınılmaz olarak özellikleri bağımsız sendikaları, toplu iş sözleşmesi yapmayan kurumlar haline getirmekte. Ancak günümüzde sendikalar artık sadece toplu iş sözleşmesi yapan kurum olma niteliğinden uzaklaşmak zorunda. Toplumsal bağların paramparça edildiği günümüzde sendikalar, meslek kuruluşları ve sivil toplum kurumları ile birlikte, ihtiyaç duyulan yeni toplumsal ağları kendi bünyeleri içinde yaratmaya talip olabilirler.

 

 

 

 

 

 

Ek 1

 

Yıllara göre sendikalaşma oranları

 

 

Ocak 2014

Temmuz 2014

Ocak 2013

2009

Sigortalı çalışan

11600554

11628806

10881618

8800000

Sendika üyesi

1096540

1032166

1001671

3200000

Sendikalaşma oranı

9,45

8,88

9,21

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ek 2

 Yıllara göre sendikaların üye sayıları

 

 

DİSK (18)

HAKİŞ (16)

TÜRKİŞ (32)

İşkolu

Ocak 2014

Temmuz 2014

2009

Ocak 2014

Ocak 2014

Temmuz 2014

2009

 

Ocak 2014

Temmuz 2014

2009

1

 

 

 

 

ÖZ ORMAN-İŞ

24932

25328

18310

TARIM-İŞ

10860

10873

59707

2

 

GIDA–İŞ

1558

1582

 

ÖZ GIDA–İŞ

26384

23652

73851

ŞEKER–İŞ

14690

15011

26297

 

 

 

 

 

 

 

 

TEK GIDA -İŞ

26136

28461

191360

3

 

DEV MADEN–SEN

174

176

 

ÖZ MADEN-İŞ

72

92

 

TÜRK MADEN-İŞ

27251

23207

57343

 

 

 

 

 

 

 

 

GENEL MADEN–İŞ

10992

11080

32008

4

LASTİK–İŞ

7852

7816

48888

ÖZ PETROL-İŞ

677

468

 

PETROL-İŞ

32837

28643

88569

5

 

TEKSTİL

10787

10225

75994

ÖZİPLİK–İŞ

18545

17405

89612

TEKSİF

60399

55981

338551

 

 

 

 

 

 

 

 

TÜRKİYE DERİ -İŞ

2209

1924

 

6

 

TÜMKA–İŞ

658

595

3703

ÖZ AĞAÇ–İŞ

10524

9110

14717

AĞAÇ-İŞ

3047

3038

13583

 

 

 

 

 

 

 

 

SELÜLOZ–İŞ

3767

3566

17450

7

 

 

 

 

 

 

 

 

TÜRKİYE HABER -İŞ

15941

15342

28053

8

 

BASIN-İŞ

496

505

 

MEDYA-İŞ

1110

959

 

BASIN–İŞ

1764

1734

5041

 

 

 

 

 

 

 

 

TGS

1000

835

4550

9

 

BANK–SEN

562

441

 

 

 

 

 

BASS

12385

11157

18368

 

 

 

 

 

 

 

 

BASİSEN

40287

38942

30153

10

 

SOSYAL–İŞ

7844

7370

43914

ÖZ BÜRO-İŞ

3137

3006

 

KOOP-İŞ

34553

32508

46157

SİNE–SEN

 

 

 

 

 

 

 

TEZ-KOOP–İ Ş

51867

51499

62337

11

 

CAM KERAMİK–İŞ

10

9

 

 

 

 

 

TÜRKİYE ÇİMSE–İŞ

21900

20548

70889

 

 

 

 

 

 

 

 

KRİSTAL-İŞ

6691

6899

21318

12

BİRLEŞİKMETAL–İŞ

29905

26094

74544

ÇELİK–İŞ

30296

29313

95158

TÜRK METAL

164343

155989

340705

13

DEVRİMCİ YAPI–İŞ

37

2

 

 

 

 

 

YOL-İŞ

41441

34901

160012

14

ENERJİ-SEN

1082

321

 

 

 

 

 

TES–İ Ş

50599

45366

121708

15

 

NAKLİYAT–İŞ

3557

2924

16851

ÖZ TAŞIMA–İŞ SENDİKASI

1019

882

 

DEMİRYOL–İŞ

15912

15213

23117

 

 

 

 

 

 

 

 

HAVA-İŞ

16517

13593

17357

16

 

LİMTER–İŞ

172

150

 

LİMAN -İŞ

3758

3142

7899

TÜRKİYE DOK GEMİ-İŞ

2672

2345

7355

 

 

 

 

 

 

 

 

TÜRK DENİZ-İŞ

4420

4405

14337

17

DEV SAĞLIK–İŞ

1178

1213

 

 

 

 

 

SAĞLIK – İŞ

6163

5576

17755

18

 

DEV TURİZM-İŞ

106

18

 

OLEYİS

7859

7840

33070

TOLEYİS

14760

14591

48028

 

 

 

 

FUTBOL-SEN

335

342

 

 

 

 

 

19

 

 

 

 

ÖZ-İŞ

2048

1906

 

TÜRKHARB–İŞ

21268

20945

30389

20

GENEL–İŞ

44617

43652

81394

HİZMET–İŞ

57900

53145

126244

BELEDİYE–İŞ

43039

42434

205244

 

Toplam

110595

103093

345288

 

188596

176590

458861

 

759710

716606

2097741

 

 

 

 

 

2009 yılında 5.4 milyon çalışan ve 3.2 milyon sendika üyesi vardı. SGK ya göre sigortalı çalışan 8.8 milyon

 

Sendikalı işçi sayısı 1 milyonu geçti

·                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    yeni haber

·         AA

·         Giriş Saati: 29.01.2014  17:05 
Güncelleme : 29.01.2014  17:05

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik, sendikalı işçi sayısının Ocak 2014 itibarıyla 1 milyon 96 bin 540 olarak gerçekleştiğini bildirdi.

Çelik, her yıl ocak ve temmuz dönemlerinde açıklanan, iş kollarındaki işçi sayıları ve sendikaların üye sayılarına ilişkin ocak ayı istatistiklerinin açıklandığını kaydetti.

Temmuz 2013 itibarıyla 11 milyon 628 bin 806 işçiden, 1 milyon 32 bin 166 işçinin sendikalı olduğunu belirten Bakan Çelik, sendikalı işçi sayısının Ocak 2014 itibarıyla 1 milyon 96 bin 540 olarak gerçekleştiğini açıkladı.

“47 İŞÇİ SENDİKASI, BARAJI GEÇTİ”

Çelik, mevsimsel işçilikten kaynaklanan hareketler nedeniyle işçi sayılarında azalmalar olduğuna işaret ederek, buna rağmen sendikalı işçi sayılarında gözle görülür bir artış olduğunu söyledi.

Ocak 2014 döneminde 7 yeni işçi sendikasının kurulduğunu, Temmuz 2013’te barajı geçen sendikaların tamamının Ocak 2014’te de barajı geçtiklerini ifade eden Çelik, şunları söyledi:

“Ocak 2014 döneminde, Türkiye Gazeteciler Sendikası (Türk-İş), Özel Güvenlik İşçileri Sendikası (Türk-İş) ve Özel Banka ve Sigorta Çalışanları Sendikası (Hak-İş)’da yüzde 1 barajını geçti. Yüzde 1 barajını geçen 3 yeni sendika ile birlikte, Ocak 2014 itibarıyla, Türk-İş, Hak-İş, ve DİSK’e bağlı 46 ve 1 bağımsız sendika olmak üzere, 47 işçi sendikası, barajı geçen sendikalar arasında yer aldı.

6356 Sayılı Kanun ile birlikte, Bakanlığımızca yürütülen çalışmaların yansıması olarak Ocak 2014 döneminde sendikaya üye olan işçi sayısında, Temmuz 2013 dönemine göre 64 bin 374 kişilik bir artış oldu.”

 

 

 

 

İşte Çalışma Bakanı Faruk Çelik’in sosyal medyadan yaptığı açıklamalarından bazı veriler:
– Temmuz 2013 itibariyle, 11.628.806 işçiden, 1.032.166 işçinin sendikalı iken, Ocak 2014 tarihi itibariyle bu sayı 1.096.540’a yükseldi.
– Ocak 2014 döneminde 7 yeni işçi sendikası kuruldu, böylece İşçi Sendikası sayısı 115’e ulaştı… 
– Ocak 2014’de T. Gazeteciler Sen (Türk-İş), Ö.Güvenlik İşçileri Sen (Türk-İş) ve Ö.Banka ve Sig. Çalışanları Sen (Hak-İş)’da barajı geçti.
– Bakanlığımızca yürütülen çalışmaların yansıması olarak Ocak 2014 dönminde Sendikaya üye işçi sayısı Temmuz 2013’e göre 64.374 kişi arttı. 3 yeni sendika ile birlikte, Ocak 2014’te Türk-İş, Hak-İş, ve DİSK’e bağlı 46 ve 1 bağımsız sendika olmak üzere, 47 sendika barajı geçti.

 

Ekonomi Sendikalı işçi sayısı 1 milyonu geçti

 

ÇSGB 2014 Ocak verilerine göre, Türkiye’deki toplam 11 milyon 600 bin 554 işçiden, 1 milyon 96 bin 540’ının sendikaya üyeleği bulunuyor.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca (ÇSGB)hazırlanan, “6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu Gereğince; İş kollarındaki İşçi Sayıları ve Sendikaların Üye Sayılarına İlişkin 2014 Ocak Ayı İstatistikleri Hakkında Tebliğ” Resmi Gazete’de yayımlandı. Buna göre, “Avcılık, Balıkçılık, Tarım ve Ormancılık” iş kolunda 128 bin 881, “Gıda Sanayi” iş kolunda 538 bin 237, “Madencilik ve Taş Ocakları” iş kolunda 190 bin 346, “Petrol, Kimya, Lastik, Plastik ve İlaç” iş kolunda 421 bin 649, “Dokuma, Hazır Giyim ve Deri” iş kolunda 1 milyon 24 bin 139, “Ağaç ve Kağıt” iş kolunda 241 bin 699, “İletişim” iş kolunda 70 bin 457, “Basın, Yayın ve Gazetecilik” iş kolunda 95 bin 826, “Banka, Finans ve Sigorta” iş kolunda 288 bin 719, “Ticaret, Büro, Eğitim ve Güzel Sanatlar” iş kolunda 2 milyon 368 bin 553, “Çimento, Toprak ve Cam” iş kolunda 173 bin 191, “Metal” iş kolunda 1 milyon 413 bin 151, “İnşaat” iş kolunda 1 milyon 562 bin 555, “Enerji” iş kolunda 263 bin 853, “Taşımacılık” iş kolunda 705 bin 378, “Gemi Yapımı ve Deniz Taşımacılığı, Ardiye ve Antrepoculuk” iş kolunda 151 bin 739, “Sağlık ve Sosyal Hizmetler” iş kolunda 278 bin 609, “Konaklama ve Eğlence İşleri” iş kolunda 707 bin 24, “Savunma ve Güvenlik” iş kolunda 201 bin 733, “Genel İşler” iş kolunda ise 774 bin 815 işçi çalışıyor.
İş kollarına göre, sendikalar, üye sayıları ve istatistikleri şöyle:
-Avcılık, Balıkçılık, Tarım ve Ormancılık iş kolu; Tarım Orman-İş: 112 üye (yüzde 0.09), Tarım-İş: 10 bin 860 üye (yüzde 8.43), Bir Orman-İş: Üye yok, Öz Orman-İş: 24 bin 932 üye (yüzde 19.34), Hür Tarım Orman İş: 5 üye (yüzde 0)
-Gıda Sanayi iş kolu; Şeker-İş: 14 bin 690 üye (yüzde 2.73), Öz Gıda-İş: 26 bin 384 üye (yüzde 4.90), Tek Gıda-İş: 26 bin 136 üye (yüzde 4.86), Gıda-İş: Bin 558 üye (yüzde 0.29), Tüm Gıda-İş: 13 üye (yüzde 0)
-Madencilik ve Taş Ocakları iş kolu; Türk Maden-İş: 27 bin 251 üye (yüzde 14.32), Genel Maden-İş: 10 bin 992 işçi (yüzde 5.77), Dev Maden-Sen: 174 üye (yüzde 0.09), Öz Maden-İş: 74 üye (yüzde 0.04), Tüm Cevher-İş: 1 üye (yüzde 0)
-Petrol, Kimya, Lastik, Plastik ve İlaç iş kolu; Petrol-İş: 32 bin 837 üye (yüzde 7.79), Lastik-İş: 7 bin 852 üye (yüzde 1.86), İlkim-İş: 16 üye (yüzde 0), Öz Petrol-İş: 677 üye (yüzde 0.16), Tüm Petrol-İş: 22 üye (yüzde 0.01)
-Dokuma, Hazır Giyim ve Deri iş kolu; Öz İplik-İş: 18 bin 545 üye (yüzde 1.81), Teksif: 60 bin 399 üye (yüzde 5.90), Deriteks Sendikası: 2 bin 209 üye (yüzde 0.22), Doku Ör-İş: 92 üye (yüzde 0.01), Tekstil İşçileri Sendikası: 10 bin 787 üye (yüzde 1.05), BATİS: Bin 895 üye (yüzde 0.19), Tüm Tekstil-İş: 262 üye (yüzde 0.03), Hür Tekstil-İş: 25 üye (yüzde 0)
-Ağaç ve Kağıt iş kolu; Ağaç-İş: 3 bin 47 üye (yüzde 1.26), Selüloz-İş: 3 bin 767 üye (yüzde 1.56), Öz Ağaç-İş: 10 bin 524 üye (yüzde 4.35), Yapsan-İş: 18 üye (yüzde 0.01), Tümka-İş: 658 üye (yüzde 0.27), Öz Kağıt-İş: 682 üye (yüzde 0.28), Tüm Ağaç-İş: 35 üye (yüzde 0.01)
-İletişim iş kolu; Türkiye Haber-İş: 15 bin 941 üye (yüzde 22.63), Dev İletişim-İş: 8 üye (yüzde 0.01)
-Basın, Yayın ve Gazetecilik iş kolu; Basın-İş: Bin 764 üye (yüzde 1.84), TGS: Bin üye (yüzde 1.04), Basın-İş: 496 üye (yüzde 0.52), Medya-İş: Bin 110 üye (yüzde 1.16)
-Banka, Finans ve Sigorta iş kolu; BASS: 12 bin 385 üye (yüzde 4.29), BANKSİS: 12 bin 105 üye (yüzde 4.19), BASİSEN: 40 bin 287 üye (yüzde 13.95), Bank-Si-Sen: 250 üye (yüzde 0.09), Bank-Sen: 562 üye (yüzde 0.19), Öz Finans-İş: 2 bin 943 üye (yüzde 1.02)
-Ticaret, Büro, Eğitim ve Güzel Sanatlar iş kolu; Koop-İş: 34 bin 553 üye (yüzde 1.46), Tez-Koop-İş: 51 bin 867 üye (yüzde 2.19), Bil-İş: 143 üye (yüzde 0.01), TYS: üye yok, Müzik-Sen: 12 (yüzde 0), Sine-Sen: 85 üye (yüzde 0), Sosyal-İş: 7 bin 844 üye (yüzde 0.33), T. Büro-İş: 62 üye (yüzde 0), Oyuncular Sendikası: 30 üye (yüzde 0), Öz Büro-İş: 3 bin 137 üye (yüzde 0.13), Ak Market-İş Sen: 64 üye (yüzde 0), Pak Eğitim-İş: üye yok
-Çimento, Toprak ve Cam iş kolu; Türkiye Çimse-İş: 21 bin 900 üye (yüzde 12.64), Kristal-İş: 6 bin 691 üye (yüzde 3.86), Cam Keramik-İş: 10 üye (yüzde 0.01), Sersan-İş: 206 üye (yüzde 0.12), Tüm Çimento-İş: 5 üye (yüzde 0)
-Metal iş kolu; Türk Metal: 164 bin 343 üye (yüzde 11.63), Çelik-İş: 30 bin 296 üye (yüzde 2.14), Birleşik Metal-İş: 26 bin 905 üye (yüzde 1.90), Metsan-İş: 33 üye (yüzde 0), Kalıp-İş: 100 üye (yüzde 0.01), ÇESEN: 76 üye (yüzde 0.01), Tek Metal-İş: 702 üye (yüzde 0.05), BAMİS: 264 üye (yüzde 0.02), Tüm Metal-İş: 20 üye (yüzde 0)
-İnşaat iş kolu; Yol-İş: 41 bin 411 üye (yüzde 2.65), İnsan-İş: Bin 458 üye (yüzde 0.09), Devrimci Yapı-İş: 37 üye (yüzde 0)
-Enerji iş kolu; Tes-İş: 50 bin 599 üye (yüzde 19.18), Yeni Bes-İş: 48 üye (yüzde 0.02), Ensan-İş: 90 üye (yüzde 0.03), Enerji-Sen: Bin 82 üye (yüzde 0.41), Enerji İş: 46 üye (yüzde 0.02), Tüm Enerji-İş: 20 üye (yüzde 0.01)
-Taşımacılık iş kolu; Demiryol-İş: 15 bin 912 üye (yüzde 2.26), Hava-İş: 16 bin 517 üye (yüzde 2.34), Tümtis: 7 bin 594 üye (yüzde 1.08), Nakliyat-İş: 3 bin 557 üye (yüzde 0.50), Karsan-İş: 536 üye (yüzde 0.08), Öz Taşıma İş: Bin 19 üye (yüzde 0.14)
-Futbol-Sen barajı geçemedi
-Gemi Yapımı ve Deniz Taşımacılığı, Ardiye ve Antrepoculuk iş kolu; Liman-İş: 3 bin 758 üye (yüzde 2.48), Türkiye Dok Gemi-İş: 2 bin 672 üye (yüzde 1.76), Türk Deniz-İş: 4 bin 420 üye (yüzde 2.91), Limter-İş: 172 üye (yüzde 0.11), DGD-Sen: 28 üye (yüzde 0.02), Deniz Liman Ter. Sen: 8 üye (yüzde 0.01)
-Sağlık ve Sosyal Hizmetler iş kolu; Sağlık-İş: 6 bin 163 üye (yüzde 2.21), Dev Sağlık-İş: Bin 178 üye (yüzde 0.42), Sıhhat-İş: 590 üye (yüzde 0.21), Tüm Sağlık-İş Sendikası: üye yok
-Konaklama ve Eğlence İşleri iş kolu; TOLEYİS: 14 bin 760 üye (yüzde 2.09), OLEYİS: 7 bin 859 üye (yüzde 1.11), Turkon-İş: 6 bin 510 üye (yüzde 0.92), Tüm Emek-Sen: 1 üye (yüzde 0), Spor-Emek-Sen: 11 üye (yüzde 0), Dev Turizm-İş: 106 üye (yüzde 0.01), Futbol-Sen: 335 üye (yüzde 0.05)
-Savunma ve Güvenlik iş kolu; Türk Harb-İş: 21 bin 268 üye (yüzde 10.54), Öz-İş: 2 bin 48 üye (yüzde 1.02), Güvenlik-İş: 3 bin 55 üye (yüzde 1.51), Öz Güvenlik-İş: 12 üye (yüzde 0.01), Güvenlik-Sen: 170 üye (yüzde 0.08)
-Genel İşler iş kolu; Belediye-İş: 43 bin 39 üye (yüzde 5.55), Hizmet-İş: 57 bin 900 üye (7.47), Genel-İş: 44 bin 617 üye (yüzde 5.76), Konut-İş: 187 üye (yüzde 0.02), Tüm Belediye-İş: 17 üye (yüzde 0)

Sendikalı olmanın çalışanlar açısından önemi oldukça fazla. Her şeyden önce sendikalı çalışanların ücretleri sendikalı olmayanlara göre yüzde 30 – 40 daha fazla, ayrıca iş yaşamından kaynaklanan demokratik hakları kullanma konusunda sendikalar üyelerine önemli imkânlar da sunmakta. Ocak 2013 ayı istatistik sonuçlarına göre, Türkiye’de toplam işçi sayısı 10.881.618; toplam sendikalı işçi sayısı 1.001,671; dolayısıyla sendikalaşma oranı yüzde 9.21.

TOPLU SÖZLEŞME ŞARTI

Akşam gazetesinden Cem Kılıç’ın haberine göre; 6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun Geçici 6. maddesine göre, Ocak 2013’ten, 01.07.2016’e kadar işkolu barajı yüzde 1 olarak uygulanacak. Yani sendikalar kurulu bulundukları işkolundaki toplam işçi sayısının en az yüzde birini temsil edecekler ki toplu sözleşme yapabilsinler. Daha sonra bu oran kademeli olarak artırılarak 2016 ile 2018 Temmuzu arasında yüzde 2, daha sonra ise yüzde 3 olarak uygulanacak. 2013 yılı Ocak ayı istatistiğine göre 20 işkolunda toplu iş sözleşmesi yapabilmek için gerekli olan yüzde 1’lik işkolu barajını aşan sadece 44 sendika bulunuyor. Ancak sendikalaşma düzeyinde bir artış sağlanamaz ise 2016 yılından sonra barajı geçebilecek sendika sayısı neredeyse şimdikinin üçte biri kadar kalacak.

AB ORTALAMASININ ALTINDAYIZ

Tam bu noktada bir parantez açmakta fayda var. Aslında hükümet bu barajın yüzde 1’de kalmasını istiyordu. Fakat gerek işçi gerekse işveren tarafıyla yapılan görüşmeler sonucunda, sendikalarda daha merkezi bir yapıyı oturtmak için barajın kademeli olarak yüzde 3’e çıkarılması kararı alındı. Türkiye’deki sendikalaşma oranları ile AB üyesi ülkeleri karşılaştırdığımızda, bizdeki oranların oldukça düşük olduğu sonucu ortaya çıkıyor. AB ortalaması yüzde 23 iken bizde bu oran yüzde 9’lar civarında. Bir tek Fransa’nın sendikalaşma oranının yüzde 8 ile Türkiye’dekinden düşük olduğunu görüyoruz. Fakat orada da toplu iş sözleşmelerinin kapsama düzeyi, sendikalaşma oranının çok üstünde.

ESKİDEN %40-50 GÖZÜKÜYORDU

Artık, sendikalaşma oranları belirlenirken SGK verilerinden yararlanılıyor. SGK kapsamında sigortalı olarak kaç kişi çalışıyorsa, bu kadar kişi üzerinden sendikalaşma oranı hesap ediliyor. Daha önce Çalışma Bakanlığı istatistikleri kullanıldığı için sendikalaşma oranı yüzde 40-50’lerde çıkıyordu. Bu tamamen kendi kendimizi kandırmacaydı. Neyse ki yeni yasayla yanlıştan dönüldü ve gerçek oranlar ortaya çıktı.

30 İŞÇİ SINIRI GETİRİLDİ

Yeni Sendikalar Yasasıyla, 30 çalışanın altında olan işyerlerinde işçinin hakkı olabilecek ‘sendikal tazminat’ bir hak olmaktan çıkarıldı. Yani, böyle bir işyerinde sendikaya üye olduğu için işvereni tarafından işten çıkarılan bir işçinin, işverenden bir yıllık ücreti tutarındaki tazminatını mahkeme yoluyla kazanma şansı ortadan kalktı. Ülkemizde küçük ölçekli işyerlerinin sayısının, toplam işyerlerinin neredeyse yüzde 95’i olduğu görülüyor. 1,5 milyon işyerinin olduğu bir ülkede bu işyerlerinin yüzde 95’ini doğrudan etkileyecek bu düzenlemeyle sendikaların üye bulması çok zor, hatta imkânsız.

540 BİNİNDE 1 KİŞİ ÇALIŞIYOR

SGK verilerine göre, 1 milyon 522 bin 258 işyeri var. Bu işyerlerinin yüzde 95’inde 30 veya daha az işçi çalışıyor. Yaklaşık 7 milyon çalışan, zaten fiili olarak sendikalaşmanın tesir sahasının dışında. Sadece 1 işçi çalıştıran işyeri sayısı toplam işyerlerinin üçte birinden fazla. Böyle bir yapıda sendikalaşma mücadelesi vermek de aslında oldukça güç bir iş.

YENİ SİSTEM BİZE UYGUN DEĞİL

Yeni yasanın yürürlüğe girmesiyle 28 olan işkolu sayısı 20’ye düşürüldü. Bu düzenleme öncesinde farklı bir işkolunda olan herhangi bir sendika, kendi işkolu diğer işkoluna dahil olunca üyelerini kaybetmeme mücadelesine girişecek. İşkollarında yeni üye kazanımından ziyade, eldekinden olmama mücadelesi verilecek. Sendikal mücadele sendikasızı sendikalı yapmak yerine mevcutlar arasındaki mücadeleye sahne olacak. Böyle bir durumda, işçiler de sendikalar da bir fayda sağlamamış olacak. Aslında yapılması gereken eski işkolu yapısını olduğu gibi muhafaza etmekti. Yeni sistem, Türkiye’ye pek de uygun olmayan, uluslararası meslek standartları çerçevesinde hazırlandı. Bu yeni uygulama maalesef endüstri ilişkilerini yaralayacak gibi görünüyor.

Sendikalaşma oranı dibe vurdu

 

İşkollarındaki işçi sayıları ve sendikaların üye sayılarına ilişkin tebliğ, dün Resmi Gazete’de yayımlandı. Yayımlanan verilere göre, işçilerin yüzde 8,8’i sendikalı. Hükümet tarafından ekonominin motoru olarak gösterilen sektörlerde bu oran daha da düşüyor. İnşaat ve tekstilde işçilerin sadece yüzde 2’si sendikalı.

Geçtiğimiz günlerde, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından açıklanan “6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu gereğince; İşkollarındaki İşçi Sayıları ve Sendikaların Üye Sayılarına İlişkin 2013 Temmuz Ayı İstatistikleri Hakkında Tebliğ” dün Resmi Gazete’de yayımlandı. Tebliğe göre, Türkiye’de toplam işçi sayısı 11 milyon 628 bin 806 olurken sendikalı işçi sayısı ise 1 milyon 32 bin 166 kişi olarak belirlendi. Buna göre, toplam işçilerin sadece yüzde 8,8’i sendikalı olarak çalışıyor. 2013 yılı Ocak ayında işçi sendikaları istatistiğine göre, sendikalı işçilerin tüm işçilere oranı yüzde 9,2 oranındayken bu oran yüzde 8,8’e düşmüş oldu. Kayıt dışı çalışan işçiler de dikkate alındığında bu rakam yüzde 6’nın altına iniyor.

Toplam 20 işkolunda iş sözleşmesi yapabilmek için gerekli olan yüzde 1’lik işkolu barajını aşan sendika sayısı ise 44 olarak tespit edildi. Bu sendikalardan 30’u Türk-İş’e, 8’i Hak-İş’e ve 4’ü de DİSK’e bağlı sendikalar. Bağımsız sendiklardan ise sadece 2’si barajı geçebildi. Barajı aşamayan sendikalar ise sözleşme yetkisini kazanamadı.

İnşaatta ve tekstilde sendikalı oranı yüzde 2
Tebliğ’de dikkati çeken bir diğer ayrıntı ise Türkiye ekonomisinin motor gücü olarak anılan ve büyüme rakamlarının dayandırıldığı sektörlerde sendikalı işçi sayısının diğer sektörlere göre çok daha az olması gözleniyor. Buna göre, inşaat sektöründe 1 milyon 660 bin 842 inşaat işçisinden 36 bin 212 işçi sendikalı olurken, sendikalı işçilerin toplam işçiye oranı yüzde 2’lerde kaldı. Dokuma, hazır giyim ve deri çalışanından 1 milyon 12 bin 556 işçiden 29 bin 790 işçi sendikalı olurken, sendikalı işçilerin toplam sektör içindeki işçilere oranı yüzde 2,9 oldu. Ayrıca, sağlık ve sosyal hizmetlerde 280 bin 841 işçiden 7 bin 419 işçi, konaklama ve eğlence işlerinde 772 bin 689 kişiden 29 bin 790 işçi, petrol, kimya, lastik, plastik ve ilaç sektöründe 470 bin 178 işçiden 36 bin 942’si sendikalı olarak kayda geçti. Bu sektörler, kayıt dışı işçi çalıştırmanın ve taşeron uygulamasının çok yoğun olarak kullanıldığı sektörler olarak biliniyor. Buna göre, bu rakamlar da, çalışan işçi sayısına eklendiğinde sendikalı işçi oranları çok daha fazla düşüyor.

Mevcut işkolu barajını geçen sendikalar 
Tarım-İş (10 bin 873), Öz Orman-İş (25 bin 328), Şeker-İş (15 bin 11), Öz Gıda-İş (23 bin 652), Tek Gıda-İş (28 bin 461), Türk Maden-İş (25 bin 207), Genel Maden-İş (11 bin 80), Petrol-İş (28 bin 643), Lastik-İş (7 bin 816), Öz İplik-İş (17 bin 405), Teksif (55 bin 981), Ağaç-İş (3 bin 38), Selüloz-İş (3 bin 566), Öz Ağaç-İş (9 bin 110), Türkiye Haber-İş (15 bin 342), Basın-İş (Türkiye Basın, Yayın, Gazetecilik, Grafiker ve Ambalaj Sanayii İşçileri Sendikası) (bin 734), Medya-İş (959), Bass (11 bin 157), Banksis (11 bin 608), Basisen (38 bin 942), Koop-İş (32 bin 508), Tez-Koop-İş (51 bin 499), Türkiye Çimse-İş (20 bin 548), Kristal-İş (6 bin 899), Türk Metal (155 bin 989), Çelik-İş (29 bin 313), Birleşik Metal-İş (26 bin 94), Yol-İş (34 bin 901), Tes-İş (45 bin 366), Demiryol-İş (15 bin 213), Hava-İş (13 bin 593), Tümtis (7 bin 124), Liman-İş (3 bin 142), Türkiye Dok Gemi-İş (2 bin 345), Türk Deniz-İş (4 bin 405), Sağlık-İş (5 bin 576), Toleyis (14 bin 591), Oleyis (7 bin 890), Türk Harb-İş (20 bin 945), Öz-İş (bin 906), Belediye-İş (42 bin 434), Hizmet-İş (53 bin 145), Genel-İş (43 bin 652)

Yok sayılan işçiler eylemde
Ancak geçtiğimiz günlerde Ankara 12. İş Mahkemesi, Tebliğ’de bin 234 olarak belirtilen Devrimci Sağlık İş Sendikası’na üye sayısının 7899 olduğunu ve yüzde 0,43 olarak belirtilen işkolundaki örgütlenme oranının, yüzde 2,81’lik bir örgütlenme oranına sahip olduğuna hükmetmişti. Ancak Bakanlığın, İş Mahkemesinin kararını görmezden gelerek yayımladığı tebliğde eski rakamları kullanması dikkat çekti.

Konuyla ilgili bir basın açıklaması gerçekleştiren Devrimci Sağlık İş Sendikası’na üye sağlık emekçileri dün Cerrahpaşa Tıp Fakültesi ve Şişli Etfal Hastanesi’nde “Sendika ve toplu sözleşme hakkımız tanınsın” dedi. Şişli Etfal Hastanesi’nde yapılan eylemde sağlık emekçileri adına açıklamada bulunan Çiğdem Taşpınar, “Bizleri sağlık işçisi olarak saymayan, bu nedenle sendikamıza üyeliğimizi de yok sayan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın Ocak 2013 sendika istatistiklerine açtığımız davayı kazandık. Fakat Bakanlık bizleri görmezden gelmeye devam etti” dedi. Taşpınar, Dev Sağlık İş Sendikası’nın toplu iş sözleşme yetkisini kazandığını belirterek mahkeme kararlarının son derece açık olmasına rağmen Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yayımlanan sendikal istatistiklerde üyeliklerin yine sayılmadığını vurguladı. Taşpınar açıklamasında son olarak, taşerona ve taşeron düzenine sahip çıkanlara karşı hukuksal ve fiili mücadelenin süreceğini belirtti.

 

 

 

 

İŞÇİNİN ÖRGÜTLENEME İRADESİNE DARBE VURULDU!

SENDİKALARA YETKİ GASPININ İLK ADIMI ATILDI

7 SENDİKA BARAJ ALTI KALDI SIRADA 20 SENDİKA DAHA VAR

ONBİNİ AŞKIN TAŞERON İŞÇİSİNİN SENDİKA HAKKI YOK SAYILDI

İŞÇİLERİN YARISINA TOPLU SÖZLEŞME FİİLİ OLARAK YASAK OLACAK

277 BİN İŞÇİNİN TOPLU SÖZLEŞME HAKKI GASP EDİLECEK

DİSK Araştırma Enstitüsü Resmi Gazete’de yayınlanan 6356 sayılı “Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi” kanunu gereğince açıklanan, işkollarındaki işçi sayıları ve sendikaların üye sayılarına ilişkin 2013 Ocak ayı istatistikleri üzerinden hazırladığı rapora göre, milyonlarca işçinin toplusözleşme hakkının gasp edilmesinin ilk adımı atıldı.

2018 yılı Temmuz istatistiklerinin açıklanması ile % 3 barajı altında kalacak işkollarında, 5 milyon 277 bin işçi, yani tüm kayıtlı işçilerin % 48,5’i için Toplu İş Sözleşmesi (TİS) hayal haline gelirken, bu işçilerin bulunduğu 6 işkolunda işçiler yetkili sendika bulamayacak. Kayıtlı işçilerin % 33’ü ise tek sendika tercihine mahkum olacak.

Dünya’da örneği olmayan ve işçinin sendika seçme, toplu sözleşme hakkını ortadan kaldırmayı amaçlayan işkolu barajı, yeni yasa ile % 3 olarak belirlendi. Ekonomik ve Sosyal Konsey üyesi konfederasyonlar için kademeli geçiş öngörüldü. Yasaya göre bir işçinin toplusözleşme hakkını kullanabilmesi için, o işkolundaki tüm işçilerin % 3’ünü örgütlemiş bir sendikaya üye olması gerekiyor. Bu yükümlülüğü yerine getirmesi için sendikaların işkoluna göre kimi sektörde 2 bin, kimi sektörde 65 bin işçiyi örgütlemesi gerekiyor. Sendikal yasakların ve baskıların son derece fazla olduğu koşullarda bu sayıda işçiyi örgütleyebilmek yeni bir sendika için neredeyse imkansız.   

2 MİLYON 200 BİN SENDİKA ÜYESİ SİLİNDİ, BARAJ İÇİN DİKKATE ALINAN İŞÇİ SAYISI 2 KATA ÇIKTI…

Yeni yapılan yasal düzenleme ve sendika sayılarında SGK verilerinin esas alınması ile birlikte 3 milyon 205 bin sendikalı işçi sayısı, 1 milyona düşürüldü. Yetki tespitinde esas alınan işçi sayısı ise 5 milyon 434 binden 10 milyon 884 bine yükseltildi. Yetki tespitinde % 59 olarak kabul edilen sendikalı işçi oranı % 9’a düştü. Buna göre yetki için esas alınan sendikal baraj fiili olarak 6,5 kat artış gösterdi.

Sektörel birleşmelerle kimi işkollarında ise sendikal baraj çok ciddi derecede yükseldi. Örneğin hava işkolunda baraj 20 kat artarken, demiryolu işkolunda 26 kat, kara taşımacılığın 5 kat arttı. Yani yeni yasa ile yüzde 10’dan yüzde 3’e düşürüldüğü iddia edilen baraj fiiliyatta eski barajın kat kat üstüne çıktı.   

Yeni istatistikler üzerinden yaptığımız hesaplamalara göre, 2009 yılında yetkili olan kimi sendikalar, %3 barajını aşabilmek için 2018 yılının Temmuz ayına kadar, üye sayısını 16 kat artırmak zorunda. Örneğin Türk-İş’e bağlı yetkili sendikalardan biri olan Deri-İş sendikası, deri sektörünün birleştirilmesi sonucunda yetkisiz kalmış durumda. 2018’de tekrar yetkili sendika olabilmesi için üye sayısını 16 kat, Tümka-İş 11 kat, Öz Kağıt-İş 9 kat artırmak zorunda. 

Sendikalaşma oranlarının barajlar ve yetki sorunları nedeniyle sürekli olarak azaldığı bir süreçte, mevcut yapıyı koruyan düzenlemeler üye sayılarında ciddi bir artış beklemek mümkün değil.

7 SENDİKA BARAJ ALTINDA KALDI

Yüzde 1 işkolu barajının uygulanması ile birlikte, daha önce işkolu barajının üzerinde olan ve toplu iş sözleşmesi imzalayabilen 7 sendika yüzde 1 barajının altında kalmış ve yeni toplu iş sözleşmesi imzalayabilme yetkisini yitirmiştir. Mevcut sözleşmenin olduğu işyerlerinde bu sendikalar 1 kere mahsus olmak üzere toplusözleşme yapabileceklerdir. Türk-İş’e bağlı 3, DİSK’e bağlı 3 ve Hak-İş’e bağlı 1 sendika, toplamda 7 sendika baraj altı kalmıştır. 2009 Ocak ayında yayınlanan istatistikte yer alan ve tarım işkolunda faaliyet gösterdiği için baraj şartı aranmayan iki sendika, yeni istatistikte yer almamıştır.

Daha önce işkolu barajının altında olan 2 sendika yüzde 1 barajının üzerine çıkmış (Turkon-İş ve Öz-İş) ancak Turkon-İş Sendikası ESK’ya üye konfederasyonlara bağlı sendika olma şartını yerine getirmediği için yalnızca Öz-İş Sendikası toplu iş sözleşmesi imzalayabilme yetkisi kazanmıştır. Sonuç olarak, işkolu barajının yüzde 10’dan yüzde 1’e düşürülmesine rağmen daha önce toplu sözleşme imzalayamayan yalnızca 1 sendika, toplu iş sözleşmesi imzalayabilir hale gelmiştir.

Önceki yasa döneminde toplu iş sözleşmesi imzalayabilen 52 sendika varken, yeni yasa ve yüzde 1 barajının uygulanması ile birlikte toplu iş sözleşmesi imzalayabilen sendika sayısı 43’e düşmüştür (7 sendika baraj altında kalmış, 2 sendika yeni istatistikte yer almamıştır). Bu sendikalara üye 14 bin 692 işçi bulunmaktadır. Bu işçiler için en temel hak olan sendika ve toplusözleşme hakkı ağır darbe almıştır. 

TAŞERON İŞÇİSİNE İŞKOLU DARBESİ

Sağlık sektörü başta olmak üzere pek çok sektörde binlerce taşeron işçisinin sendikal hakları gasp edildi. Yeni yasadan güç alan taşeron şirketler yaptıkları tek taraflı SGK bildirimlerinde işçileri ayrı ayrı işkollarında göstererek, taşeron işçiler ve onların sendikaları için yetki gaspına yol açtılar. Örneğin taşeron sağlık işçilerinin inşaat, taşıma, gıda gibi işkollarından gösterilerek sendika haklarının gasp edildiği görülüyor. İstatistikler açıklanırken yargı kararları da dikkate alınmadı. Dev Sağlık-İş sendikasının bu yolla yetkili sendika olmasının önüne geçildi.

5 SENDİKA BIÇAK SIRTINDA

Türk-İş, Hak-İş ve DİSK’e bağlı sendikalar için işkolu barajı 2016 yılının Temmuz ayına kadar yüzde 1 olarak uygulanmaya devam edecek. Her yıl Ocak ve Temmuz aylarında işkolu istatistikleri yeniden yayınlanacak. Dolayısıyla 2013 Ocak istatistiğine göre barajı geçen sendikalar, barajın altında kalma riski ile karşı karşıya kalabilecek. Buna göre Özellikle 2013 Ocak istatistiğine göre yüzde 1 barajını kıl payı geçen 5 sendika, bıçak sırtında olacak. Yüzde 1,02 ile barajı geçen Tekstil Sendikası, yüzde 1,10 ile barajı geçen Agaç-İş Sendikası, yüzde 1,01 ile barajı geçen TÜMTİS Sendikası, yüzde 1,01 ile barajı geçen OLEYİS Sendikası ve yüzde 1,01 ile barajı geçen Öz-İş Sendikası her 6 ayda bir yayınlanacak istatistiklerde baraj altı kalma tehlikesini yaşayacak, yüzde 1 barajının baraj altı bıraktığı sendika sayısı artabilecek.

YÜZDE 2 BARAJI EN AZ 13 SENDİKAYI DAHA VURACAK, İKİ İŞKOLU BARAJ ALTINDA KALACAK

Türk-İş, Hak-İş ve DİSK’e bağlı sendikalar için işkolu barajı 2016 yılının Temmuz ayından itibaren 2018 yılının Temmuz ayına kadar yüzde 2 olarak uygulanacak. Bugünkü rakamlar göz önünde bulundurulduğunda, yüzde 1’in üzerinde ancak yüzde 2’nin altında olan sendikalar, 2018 Temmuz’una kadar oranlarını artıramadığı takdirde, baraj altında kalabilecek. Yüzde 2 barajı, Hak-İş’e bağlı 3, DİSK’e bağlı 3, Türk-İş’e bağlı 7, toplamda ise en az 13 sendikayı baraj altında bırakma riskini barındırıyor. Bu sendikalara üye 145 bin işçi için toplusözleşme hakkının gaspı anlamına geliyor. Aynı zamanda Basın, Yayın ve Gazetecilik sektöründe ve Sağlık ve Sosyal Hizmetler işkolunda yetkili sendika kalmıyor. Buna göre iki sektördeki toplam 385 bin işçi için toplusözleşme yapacak sendika bulamayacak. Bu fiili toplusözleşme yasağı anlamına geliyor. (DİSK’e bağlı Devrimci Sağlık-İş sendikası yeterli sayıda üyesi olduğu halde, hastanelerde çalışan taşeron işçilerin, başka iş kolunda gösterilmesi nedeniyle, sendikanın üyesi sayılmıyor.)

Öte yandan bugünkü rakamlarla yüzde 2’nin biraz üzerinde olan 6 sendika daha, mevcut oranlarını koruyamadıkları takdirde, 2016 yılının Temmuz ayından sonra baraj altında kalma riski ile karşı karşıya kalabilecektir. 

YÜZDE 3 BARAJI EN AZ 7 SENDİKAYI, 4 İŞKOLUNU DAHA VURACAK

Türk-İş, Hak-İş ve DİSK’e bağlı sendikalar için işkolu barajı 2018 yılının Temmuz ayından itibaren yüzde 3 olarak uygulanacak. Bugünkü rakamlara göre yüzde 2’nin üzerinde ancak yüzde 3’ün altında olan 7 sendika daha, yüzde 3 barajının uygulanması ile birlikte baraj altında kalabilecek. Bu durum söz konusu sendikalara üye olan  105 bin işçi için ciddi bir hak kaybı yaratacak. Ayrıca İnşaat (13 nolu işkolu), Ticaret, Büro, Eğitim ve Güzel Sanatlar (10 nolu işkolu), Hava, Kara ve Demiryolu Ulaşımı (15 nolu işkolu), Konaklama ve Eğlence (18 nolu işkolu) işkollarında yetkili sendika kalmayacak. Bu ilave olarak 4 milyon 892 bin işçi için daha fiili toplu sözleşme yasağı anlamına geliyor.  Ayrıca bugünkü rakamlara göre yüzde 3’ün biraz üzerinde olan Şeker-İş Sendikası (yüzde 3,01), Öz Ağaç-İş Sendikası (yüzde 3,31) ve Türkiye Denizciler Sendikası da (yüzde 3,16) bugünkü oranını koruyamadığı takdirde yüzde 3 barajının altına düşebilecek.

EN AZ 27 SENDİKA YETKİSİNİ YİTİREBİLECEK

Yüzde 1 barajının uygulanması ile birlikte 7 sendika baraj altında kaldı. 2009 Ocak istatistiğinde var olan iki sendika ise yeni istatistikte yer almadığı için doğrudan devre dışı oldu. Yüzde 2 barajı ile en az 13 sendika daha baraj altında kalabilecek. Yüzde 3 barajı ile birlikte en az 7 sendika daha baraj altına düşebilecek. Sonuç olarak yeni yasa ile birlikte en az 27 sendika baraj altında kalma ve toplu iş sözleşme yapma yetkisini yitirme tehdidi ile karşı karşıya kalacak. Eski yasaya göre yayınlanan son 2009 Ocak istatistiğine göre 52 sendika toplu iş sözleşmesi yapabilirken, yeni yasa ve yeni baraj sisteminin uygulanması ile birlikte, toplu iş sözleşmesi yapabilen sendika sayısının 23’e kadar düşebilecek. Bu rakamın daha da aşağı düşmesi de söz konusu olabilecek. Toplamda 265 bin sendikalı işçinin sendikaları toplu sözleşme yetkisini kaybederken, 5 milyon 277 bin işçi üye olduğu takdirde kendi adına toplusözleşme yapacak sendika bulamayacak. Bu işçiler toplam sigortalı işçilerin yüzde 48,5’unu oluşturuyor. Dolayısıyla Türkiye’de işçilerin neredeyse yarısının toplu iş sözleşmesi hakkından mahrum kalması söz konusu olabilecek.

8 İŞKOLUNDA İŞÇİLER TEK SENDİKAYA MAHKUM OLACAK

Yeni yasa ve yeni baraj sistemi ile birlikte, 8 işkolunda ise toplu iş sözleşmesi imzalayabilen tek sendika kalabilecek. Petrol, Kimya, Lastik, Plastik ve İlaç işkolu, Dokuma, Hazır Giyim ve Deri işkolu, Ağaç ve Kağıt işkolu, İletişim işkolu, Metal işkolu, Enerji işkolu, Gemi Yapımı ve Deniz Taşımacılığı, Ardiye ve Antrepoculuk işkolu ile Savunma ve Güvenlik işkolunda, işçiler tek sendikaya mahkum olabilecek. Böylece bu 8 işkolunda çalışan toplam 3.690.427 işçi, yani sigortalı işçilerin yüzde 33,9’u, sendika seçme hakkını kullanamayabilecek. 8 işkolunda sendika tekeli yaşanacak.

Sonuç olarak 10  milyon 882 bin işçinin yalnızca 1 milyon 913 bini çalıştıkları işkolu içinde toplu iş sözleşmesi yapabilen birden fazla sendika arasında seçim yapabilecek ve gerçek anlamda sendika seçme, örgütlenme ve toplu iş sözleşme hakkından yararlanabilecek konumda olacak. Sigortalı işçilerin yüzde 80’i ise bu haklardan yoksun olabilecek. 

ANAYASA’YA VE ILO’YA AYKIRI

Toplu iş sözleşmesi yapabilen sendika sayısını 52’den 23’e düşürme potansiyeli taşıyan, işçilerin yüzde 48,5’ini toplu iş sözleşmesi ve sendikal haklardan yoksun bırakma riskini getiren, işçilerin yüzde 33,9’unun sendika seçme hakkı ve özgürlüğünü fiilen yok edebilecek olan yeni Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu, Anayasa ile güvence altına alınmış olan örgütlenme, toplu pazarlık ve grev haklarına, aşırı, ölçüsüz ve demokratik toplum kurallarına aykırı bir sınırlama getirmektedir ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’na açıkça aykırıdır. Öte yandan Anayasa’nın 90. maddesi gereği çatışma halinde iç hukuktan üstün olan Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) 87 ve 98 sayılı Sözleşmelerine de aykırı olan 6356 sayılı Yasa’nın uygulanması da Anayasa’ya aykırı olacaktır.

İşkolu barajı, ILO Sözleşmeleri’ne aykırıdır ve ILO denetim organları Türkiye Cumhuriyeti hükümetlerine 20 yılı aşkın süredir, işkolu ve işyeri barajlarının tümüyle kaldırılması gerektiğini söylemektedir. Ancak AKP hükümeti Türkiye’nin uymakla yükümlüğü olduğu ILO Sözleşmelerine aykırı bir yasa çıkarmış olup bu yasayı uygulamaktadır. Eğer Türkiye Cumhuriyeti bir hukuk devleti ise, Anayasa’da 90. madde laf olsun diye değil uygulansın diye Anayasa’da yer alıyorsa, ILO Sözleşmeleri’ne aykırı olan baraj sisteminin uygulanmaması gerekir ve yargı organları bu konuda açılacak davalarda doğrudan ILO Sözleşmeleri ve diğer uluslararası sözleşmeleri uygulamak zorundadır.

 

 

 

 

 

”Orman-İş (59 bin 707),

Tarım-İş (43 bin 348),

Öz Tarım-İş (669),

Emek Tarım-İş (3 bin 141),

Birlik Orman-İş (10 bin 667),

Öz Orman-İş (18 bin 310),

Türk Maden-İş (57 bin 343), Genel Maden-İş (32 bin 8), Petrol-İş (88 bin 569),

 Lastik-İş (42 bin 888),

Öz Gıda-İş (73 bin 851),

Tek Gıda-İş (191 bin 360),

Şeker-İş (26 bin 297),

Öz İplik-İş (89 bin 612),

Teksif (338 bin 551),

Tekstil (75 bin 994),

Deri-İş (17 bin 608),

Ağaç-İş (13 bin 583),

Öz Ağaç-İş (14 bin 717),

Selüloz-İş (17 bin 450),

Tümka-İş (3 bin 703),

Basın-İş (5 bin 411),

BASS (18 bin 368),

Banksis (30 bin 153205244),

Basisen (72 bin 991),

Türkiye Çimse-İş (70 bin 889), Kristal-İş (21 bin 318),

Türk Metal (340 bin 705),

Çelik-İş (95 bin 158),

Birleşik Metal-İş (74 bin 544), Dok Gemi-İş (7 bin 355),

Yol-İş (165 bin 12),

Tes-İş (121 bin 708),

Koop-İş (46 bin 157),

Tez-Koop-İş (62 bin 337), Sosyal-İş (43 bin 914),

TÜMTİS (14 bin 770),

Nakliyat-İş (16 bin 851), Demiryol-İş (23 bin 117),

Türk Deniz-İş (14 bin 337),

Hava-İş (17 bin 357),

Liman-İş (7 bin 890),

Türkiye Haber-İş (28 bin 53), Sağlık-İş (17 bin 755),

Toleyis (48 bin 28),

Oleyis (33 bin 70),

Türk Harb-İş (30 bin 839),

TGS (4 bin 550),

Belediye-İş (205 bin244),

Hizmet-İş (126 bin 107),

Genel-İş (81 bin 394)

 

Share.

Leave A Reply